Πρόκειται για έναν μηχανισμό με τον οποίο επιχειρούμε (μη συνειδητά) να ενισχύσουμε τα τοιχώματα της Σκιάς. Ο πυρήνας του είναι η επικέντρωσή μας κυρίως στο νοητικό επίπεδο της ζωής μας, η “διανοητικοποίηση” των βιωμάτων μας. Το κόστος όμως αυτού του μηχανισμού είναι υψηλό (ανεξάρτητα από το ότι δεν το αντιλαμβανόμαστε συνειδητά).

 

Στην ουσία, πρόκειται για ένα είδος “στρουθοκαμηλισμού”. Κλείνομαι στον νου μου και αγνοώ τι άλλο συμβαίνει σε άλλα διαμερίσματα του όλου της ύπαρξής μου. Καταφεύγω σε διάφορους νοητικούς ακροβατισμούς, σε επιχειρήματα, ερμηνείες, υπολογισμούς και προφάσεις για να ακυρώσω ό,τι πιέζει από την περιοχή της Σκιάς – γιατί χρειάζομαι να δικαιολογήσω στα ίδια μου τα μάτια τη στάση μου.

Για παράδειγμα, λέμε: “ε, δεν λέω, οι πειρασμοί σήμερα είναι πολλοί. Βγαίνεις μια βόλτα στην αγορά την άνοιξη και δεν ξέρεις που να πρωτοκοιτάξεις… Άφθονοι οι πειρασμοί, τόσες ωραίες γυναίκες κυκλοφορούν. Αλλά από την άλλη μεριά… Δες τι άγρια που είναι τα πράγματα εκεί έξω. Μοναξιά, σκληρότητα, αδιαφορία. Δεν ισχυρίζομαι ότι τα πράγματα είναι τέλεια στο σπίτι. Γκρίνια, μιζέρια, φασαρίες. Δυο ξένοι καταντήσαμε. Αλλά τουλάχιστον έχω μια ασφάλεια. Πού να τρέχεις τώρα εκεί έξω…”.

Τι ακριβώς όμως σημαίνει “διανοητικοποιώ” τη στάση μου στα πράγματα;

 

Εδώ, το ζήτημα δεν είναι καθόλου ότι “πρέπει” πάντα να κάνουμε ό,τι μας έρχεται για να λέμε ότι δεν διανοητικοποιούμε τη ζωή μας. Ασφαλώς και ό,τι γεννιέται μέσα μας αυθόρμητα και άμεσα, από όπου και αν προέρχεται, πριν πράξουμε, το επεξεργαζόμαστε επίσης με τον νου μας – αυτό το μοναδικά πολύτιμο εργαλείο του είδους μας. Οπότε δεν τίθεται θέμα να σκοτώσουμε τις νοητικές μας λειτουργίες. Θα ήταν σαν ένα πουλί να ήθελε να εξαφανίσει τα φτερά του, ένα ψάρι τα βράγχιά του, ένα αυτοκίνητο τις ρόδες του.

 

Το ζήτημα που ανακύπτει με την διανοητικοποίηση της στάσης μας στα πράγματα είναι στο ότι η ύπαρξή μας, εξ ορισμού της, λειτουργεί ολιστικά· νους, σώμα με τις αισθήσεις μας και συναίσθημα είναι τα άρρηκτα δεμένα επίπεδα στα οποία σφυρηλατούνται τα βιώματά μας και η προσωπική μας πραγματικότητα. Με την απομόνωση λοιπόν στον νου μας και με το πραξικόπημά του στα άλλα στρώματα της εμπειρίας μας, εξουδετερώνουμε τον ολιστικό της πυρήνα.

 

Άλλωστε, σήμερα γνωρίζουμε ότι η ενέργεια των αναγκών μας δεν ΓΕΝΝΙΕΤΑΙ στον νου μας. Οι ανάγκες μας ΠΡΩΤΑ βιώνονται σωματικά και παράγεται μία στοιχειώδης συγκινησιακή φόρτιση (που τους προσδίδει την ενέργειά τους) και ΜΕΤΑ αποκτούν σχήμα στον νου μας. Όταν λοιπόν περιορίζουμε την εμπειρία μας κυρίως στο πλαίσιο του νου μας, κατά μία έννοια την ευνουχίζουμε από τη φρεσκάδα της· “χάνουμε” την επαφή με ό,τι αναβλύζει ζωντανά, ενόσω η οποιαδήποτε στιγμή μας πρωτοδημιουργείται στο σώμα και το συναίσθημά μας· αποστεώνουμε την εμπειρία μας, της στερούμε τη “σπιρτάδα” της, που μας κάνει να νιώθουμε ότι συμμετέχουμε άμεσα στη ροή της ζωής.

 

Η υπερλειτουργία της συνείδησης διδάσκεται από τα πρώτα μας χρόνια – από τότε που αρχίζουμε να τροφοδοτούμε με υλικό τη Σκιά μας (βλ.  14). Όταν, ας πούμε, κάναμε κάτι που δυσαρεστούσε το περιβάλλον και φοβόμασταν ότι θα μας απορρίψουν, θα μας απομονώσουν, θα μας επιτεθούν· όταν επιμελώς κρύβαμε διάφορα συναισθήματα μέσα μας γιατί “δεν έπρεπε” να κλαίμε· όταν αυτό που επιθυμούσαμε μας οδηγούσε να παρακούμε βαθιά ριζωμένες γονεϊκές εντολές. Καταστάσεις αυτού του είδους, από τη βρεφική μας ακόμη ηλικία σήμαιναν κίνδυνο, γιατί μπορεί να επέφεραν πιθανά επώδυνες και αβάσταχτες συγκρούσεις.

 

Μην μπορώντας να κάνουμε κάτι άλλο, κάποιες φορές που η πίεση των απαιτήσεων του περιβάλλοντος ξεπερνούσε την κόκκινη γραμμή μας, αρχίσαμε να παπαγαλίζουμε κι εμείς τα επιχειρήματα του περιβάλλοντος, κάνοντάς τα δικά μας (μια διαδικασία που στη θεραπεία Gestalt λέγεται “ενδοβολή”). Ήταν αναγκαίο για την επιβίωσή μας ν’ αρχίσουμε κι εμείς να πιστεύουμε ότι “τα καλά παιδιά δεν κάνουν έτσι, αγαπούν και προσέχουν τα αδελφάκια τους, είναι φρόνιμα, τρώνε το φαί τους, δεν κλαίνε, διαβάζουν τα μαθήματά τους”. Καθώς τα χρόνια περνούν, τέτοιας λογικής επιχειρήματα, για να γίνουν ικανά να σκεπάσουν την ορμή των αυθεντικών μας αναγκών, μετατρέπονται σταδιακά σε ισχυρά πιστεύω και συστήματα αξιών. Παράλληλα, εμείς μαθαίνουμε να υποβοηθούμε τη διαδικασία φραγής του αυθορμητισμού μας, μαθαίνοντας να καταφεύγουμε στα καλά συμμαζεμένα νοητικά μας διαμερίσματα.

Έτσι, σε καταστάσεις της ενήλικης ζωής μας που τείνουν να επιφέρουν συγκρούσεις και δυσάρεστα συναισθήματα, το διογκωμένο νοητικό μας μέρος μπορεί πλέον να εξευγενίζει, να εξομαλύνει ό,τι περιλαμβάνει αβεβαιότητα, αμφιθυμία, ρευστότητα, ό,τι οδηγεί σε συμπεριφορές με απρόβλεπτες και εν δυνάμει δυσάρεστες ή απειλητικές συνέπειες. Ας πούμε, ενώ λαχταρούμε τη Χ ώς το μεδούλι μας, λέμε: “μπα, αυτή δεν κάνει για μένα… είναι θεοπάλαβη… έχει όλο κάτι τρελές ιδέες, θέλει ταξίδια, ξενυχτάει… ενώ εγώ θέλω ένα ήσυχο και καλό κορίτσι να φτιάξω ένα σπιτικό”.

 

Έτσι όμως, όσο υπερλειτουργεί η συνείδηση, βάζουμε στη Σκιά μας την ενέργεια όψεών μας που κλήθηκαν αυθόρμητα να “αναλάβουν” κάποια ανάγκη μας πιθανά επικίνδυνη για τους μαθημένους κανόνες της ζωής μας. Δεν είναι διόλου απίθανο, κάποια στιγμή που η ενέργεια των απομονωμένων αναγκών μας θα ξεπεράσει μία “κόκκινη γραμμή”, να εκραγεί, διαλύοντας το εύτακτο οικοδόμημά μας. 

 

 

σύντομο ΒΙΝΤΕΟ σε 1ο πρόσωπο για το βιβλίο

 

Ετικέτες: Σκιά

Post A Comment

Ένα οδοιπορικό στην ύπαρξη και τη στιγμή, στα μυστήρια της ανθρώπινης εμπειρίας και της προσωπικής πραγματικότητας, στον καθρέφτη και τις Σκιές των ματιών του Άλλου – (Το 1ο βιβλίο μου, Μάιος 2017)

On my approach PSP, for improvised embodied interaction

25 μικρά κείμενα και εικόνες για τον έρωτα, την αγάπη, τον πόθο και τη ζωή [Τετράδιο Α] – (Το 3ο βιβλίο μου, Φεβρουάριος 2018)

Δείγματα παρουσιάσεων διαφορετικής θεματολογίας, για γόνιμη ανταλλαγή πομπών – δεκτών [Σκρά 12, Θεσσαλονίκη]

Μια επίσκεψη στα άδυτα των στιγμών και των ημερών μας – (Το 2ο βιβλίο μου, Ιανουάριος 2018)

…από αυτά που θα ήθελα να είχα πει εγώ αλλά με πρόλαβαν άλλοι…

Κάποιες δραστηριότητες και συνεργασίες – αυτόνομες ή περιοδικές

Σκόρπιες σημειώσεις για μικρά και μεγάλα πράγματα και για ό,τι ξεπετιέται μέσα μου με διάφορες αφορμές

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Σκιά: ο σιωπηλός σύντροφος στο ταξίδι της ζωής μας»

Βίντεο με κείμενο που διαβάζεται ζωντανά, με συνοδεία μουσικής και ξενάγηση σε λεπτομέρειες των εικόνων του βιβλίου

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Σημιειώσεις για σένα»

Περιεχόμενα, οπισθόφυλλο, συντελεστές, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ πολλών σελλίδων

Επιλογές από το κείμενο ως σύντομες αυτόνομες αναρτήσεις

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Ο χορός των θαυμάτων: τα μεγάλα ταξίδια στα μικρά βήματα»

Συντελεστές, περιεχόμενα, έκδοση, και σταδιακή ανάρτηση ΟΛΩΝ των κειμένων

  • Kατηγορίες

  • Αρχείο

  • Ο χορός των θαυμάτων

  • Σκιά: ο σιωπηλός σύντροφος στο ταξίδι της ζωής μας

  • Σημειώσεις για σένα

  • Tags

  • Subscribe to my blog

  • Professional Facebook Page