Χρησιμοποιώ τη λέξη “Σκιά” για να περιγράφω αυτό που συμβαίνει όταν, κάτι που έμαθα  μη συνειδητά και βιωματικά στο παρελθόν, συντονίζεται με μία κατάσταση του παρόντος, με αποτέλεσμα να ενεργώ στο παρόν όπως στο παρελθόν – ακόμα και όταν τώρα φαίνεται να μην υπάρχουν φανεροί λόγοι γι’ αυτό.

 

Η λέξη “σκιά” έχει χρησιμοποιηθεί πάρα πολύ και με διαφορετικούς τρόπους στην ψυχολογία. Ήταν ο Carl Jung (1875-1961) που την εισήγαγε ως όρο σ’ αυτό το πεδίο, αλλά χρησιμοποιείται επίσης στον εσωτερισμό και τον μυστικισμό, συνήθως με διάφορες ηθικές αποχρώσεις, που τοποθετούν το σκοτάδι και το σκοτεινό κακό απέναντι από το φως και το φωτεινό καλό· ή, βλέπουν τις απαγορευμένες επιθυμίες και όψεις μας να κρύβονται επιμελώς (λόγω της καταστροφικότητάς τους) από τις καλοσυνάτες φανερές μας όψεις – ο Dr. Jeckyl και ο Mr Hide φαίνεται να συνεχίζουν αιώνια τον καβγά τους στο “ριγκ” των εγγενών αντιθέσεων της ανθρώπινης ψυχής.

 

Χωρίς να υπεισέρχομαι σε λεπτομέρειες, εδώ, δεν εννοώ τη Σκιά σε κανενός είδους ηθικό πλαίσιο “καλού – κακού”. Επίσης, δεν την εννοώ ακριβώς όπως ορίζεται στο πλαίσιο της σκέψης του Yung (παρότι πολλά σημεία της αντίληψής του και με γοητεύουν και με βρίσκουν απολύτως σύμφωνο).

 

Ας πούμε, θέλω τώρα να διαμαρτυρηθώ έντονα για κάτι, να εκφράσω κάτι που θέλω ή δεν θέλω. Και ας υποθέσουμε ότι στο παρελθόν, σε μια ανάλογη κατάσταση, μίλησα και ταπεινώθηκα, δεν ακούστηκα, αγνοήθηκα ή το περιβάλλον με φόρτωσε με ενοχές όταν τόλμησα να εκφραστώ.
Η όψη μου που τότε έλεγε ότι “μιλώ και εκφράζω την ανάγκη μου” σκεπάστηκε· αποξενώθηκε από μένα τον ίδιο, χωρίς καν να το καταλαβαίνω, με μηχανισμούς που αγνοούσα στο συνειδητό μου μέρος.

 

Έκτοτε, αυτή η όψη μου έπαψε να μου είναι διαθέσιμη, γιατί οι συνέπειες της εκδήλωσής της, τότε, “γράφτηκαν” ως απειλητικές και δυσάρεστες.
Αν το παρόν μου θυμίσει εκείνη την κατάσταση, οι τότε συνέπειες του ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΙΚΟΥ “μιλώ” γίνονται φόβος και αναστολή για το ΠΑΡΟΝΤΙΚΟ “μιλώ” – ανεξάρτητα αν το παρόν, στο σύνολό του, διαφέρει από το συγκεκριμένο παρελθόν.

 

Η Σκιά είναι σαν μη προσβάσιμα “τυφλά σημεία” (“blind spots” – Mann, 2010). Μου θυμίζουν τον όρο “σκότωμα” (“skotoma”), από τη μουσική. Ο όρος αυτός περιγράφει ένα όχι σπάνιο φαινόμενο κατά τις στερεοφωνικές ηχογραφήσεις. Συγκεκριμένα, για ένα όργανο, αλληλοεξουδετερώνονται οι συχνότητες του αριστερού και του δεξιού καναλιού της ηχογράφησης. Το αποτέλεσμα; Ο ήχος εξαφανίζεται και το όργανο δεν ακούγεται, ενώ έχει ηχογραφηθεί (τον όρο “σκότωμα” χρησιμοποίησε ο Friedrich Perls στον πρώτο καιρό της θεραπείας Gestalt – 1969).

 

Πάντως, το σημαντικό είναι ότι κάποιες φορές, το να εμποδίζουμε (μη συνειδητά) την εκδήλωση των εντός Σκιάς όψεών μας, είναι σαν κάποιος να κλέβει για λίγο το πηδάλιο των αποφάσεών μας. Όταν συμβαίνει αυτό κάνουμε ή νιώθουμε πράγματα που μας φαίνονται “έξω” από εμάς, “έξω” από τις προθέσεις, κάποιες δηλωμένες επιθυμίες και τα συνηθισμένα μας συναισθήματα – λες και ξυπνά μέσα μας ένα άγνωστο τοπίο.

 

Από αυτήν την άποψη, φαίνεται ότι υλικό της Σκιάς συνδέεται με εντυπώματα βιωμάτων κοντινού ή μακρινού χρόνου που κάπως καταφέρνουν να επιδρούν στο παρόν. Είναι σαν, για ένα μέρος μου, να σταμάτησε ο χρόνος· σαν να κρατιέται ημιτελής μια εμπειρία μου και, μόλις το παρόν θυμίσει το παρελθόν, να ενεργοποιείται ετεροχρονισμένα – γυρεύοντας  να ολοκληρώσει τώρα τον κύκλο της.

 

Έτσι, η Σκιά είναι μια περιοχή της ολότητάς μου, ακινητοποιημένη και οχυρωμένη, μετέωρη σε ένα μεταίχμιο παρελθόντος. Όποτε δε τυχαίνει το παρόν να συντονίζεται θυμίζοντας κάποιο παρελθόν, οι εντός Σκιάς έγκλειστες παρελθοντικές μου όψεις (τις οποίες χρειάζομαι στο παρόν μου) ζητούν να εκδηλωθούν και πιέζουν· οπότε, επαναλαμβάνω στο παρόν μου τα ίδια οχυρωματικά έργα του παρελθόντος, για να τις κρατήσω καλά “μονωμένες” στη Σκιά μου.

 

Λες και σε μία πόλη δεν σταματούμε να συντηρούμε τα τείχη της, θεωρώντας ότι υπάρχουν ακόμα βάρβαροι που μας επιτίθενται, ενώ οι εχθροί έχουν προ πολλού φύγει και δεν μας πολιορκούν πλέον (αυτήν την ιδέα συναντούμε και στοπανέμορφο ποίημα του Κωνσταντίνου Καβάφη, “Περιμένοντας τους βαρβάρους”)

 

Όταν μία όψη μου παγωμένη στη Σκιά πάει να εκδηλωθεί σε ένα παρόν ανάλογο με το παρελθόν κατά το οποίο απομόνωσα στη Σκιά αυτήν την όψη μου, η εκδήλωσή της προσκρούει στα οχυρωματικά έργα της Σκιάς και αναστέλλεται. Ενεργώ στο τώρα μου όπως τότε. Λες και ξαφνικά φορώ στο ενήλικο σώμα μου κοντά παντελονάκια ή φουστίτσα. Ή, ενώ το φιλμ του τώρα της ζωής μου είναι έγχρωμο με απολαυστική αφθονία σύγχρονων ειδικών εφέ, αίφνης παρεμβάλλεται μία “τσόντα” από ασπρόμαυρο φιλμ βωβού κινηματογράφου, ενός αιώνα πριν.

 

 

 

σύντομο ΒΙΝΤΕΟ σε 1ο πρόσωπο για το βιβλίο

Ετικέτες: Σκιά

Post A Comment

Ένα οδοιπορικό στην ύπαρξη και τη στιγμή, στα μυστήρια της ανθρώπινης εμπειρίας και της προσωπικής πραγματικότητας, στον καθρέφτη και τις Σκιές των ματιών του Άλλου – (Το 1ο βιβλίο μου, Μάιος 2017)

On my approach PSP, for improvised embodied interaction

25 μικρά κείμενα και εικόνες για τον έρωτα, την αγάπη, τον πόθο και τη ζωή [Τετράδιο Α] – (Το 3ο βιβλίο μου, Φεβρουάριος 2018)

Δείγματα παρουσιάσεων διαφορετικής θεματολογίας, για γόνιμη ανταλλαγή πομπών – δεκτών [Σκρά 12, Θεσσαλονίκη]

Μια επίσκεψη στα άδυτα των στιγμών και των ημερών μας – (Το 2ο βιβλίο μου, Ιανουάριος 2018)

…από αυτά που θα ήθελα να είχα πει εγώ αλλά με πρόλαβαν άλλοι…

Κάποιες δραστηριότητες και συνεργασίες – αυτόνομες ή περιοδικές

Σκόρπιες σημειώσεις για μικρά και μεγάλα πράγματα και για ό,τι ξεπετιέται μέσα μου με διάφορες αφορμές

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Σκιά: ο σιωπηλός σύντροφος στο ταξίδι της ζωής μας»

Βίντεο με κείμενο που διαβάζεται ζωντανά, με συνοδεία μουσικής και ξενάγηση σε λεπτομέρειες των εικόνων του βιβλίου

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Σημιειώσεις για σένα»

Περιεχόμενα, οπισθόφυλλο, συντελεστές, ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΕΣ ΕΠΙΣΚΟΠΗΣΗΣ πολλών σελλίδων

Επιλογές από το κείμενο ως σύντομες αυτόνομες αναρτήσεις

Αποσπάσματα του βιβλίου μου «Ο χορός των θαυμάτων: τα μεγάλα ταξίδια στα μικρά βήματα»

Συντελεστές, περιεχόμενα, έκδοση, και σταδιακή ανάρτηση ΟΛΩΝ των κειμένων

  • Kατηγορίες

  • Αρχείο

  • Ο χορός των θαυμάτων

  • Σκιά: ο σιωπηλός σύντροφος στο ταξίδι της ζωής μας

  • Σημειώσεις για σένα

  • Tags

  • Subscribe to my blog

  • Professional Facebook Page